top of page

Dringo dibwynt Stiniog



Mi ddyfeisiodd rywun clyfar y beic er mwyn i bobl allu teithio’n haws o fan i fan. Modd o drafnidiaeth hunangynhaliol yn seiliedig ar ddwy olwyn. Modd gwyrdd o deithio bellach, wrth gwrs; modd o deithio sy’n llai niweidiol, yn fwy llesol.


Felly mae'r cysyniad o neidio ar gefn beic a mynd i fan penodol yn unswydd, ar ein telerau’n hunain, heb unman i’w gyrraedd mewn gwirionedd, yn gallu ymddangos yn eithaf cymhleth. Nid modd o deithio yn unig mo’r beic mwyach.


(Gol.: bwriedid cyhoeddi'r cofnod yma wythnos diwethaf ond aeth pethau'n drech na mi; felly cyfeirio at y deuddydd o haul ryw bythefnos yn ôl ydw i)


Wel gyfeillion, mi ddaeth y Gwanwyn, wedi’r cyfan. Er, dydw i ddim yn un sy’n ystyried deuddydd o haul yn ‘wanwyn’ chwaith, a hithau'n dal i fod mor oer. Er, mae'r gwair yn wyrddach, a'r awyr yn las ysgafnach.


Mae 'nhaith i'n dechrau, fel aml i un, drwy ddringo'n bwyllog drwy Ryduchaf a Llidiardau ar ffordd wledig yr Arenig; y mynydd hwnnw o 'mlaen i drwy'r amser, ac yna'r Aran i'w weld wrth edrych i'r chwith. Heb anghofio'r Berwyn sydd wastad wrth fy nghefn.


Mae hon yn un o'r ffyrdd y bydda'i'n mynd arnyn nhw amlaf, gan mai dyma'r ffordd i gyrraedd rhai o'm hoff lefydd sydd i'r gogledd o adre'. Er y gallai'r ffordd yma fy niflasu mae'n siwr, o ystyried cynifer o weithiau yr ydw i arni, does dim un ffordd well yn haul y Gwanwyn fel hyn.


Wrth i mi adael yr Aran a’r Berwyn y tu ôl i mi, dydy’r Arenig byth ymhell i ffwrdd wrth groesi prif ffordd yr A4212 i ehangder anial y Migneint. Mae'r ardal yma fel pe bai'n newid gyda thro'r tymhorau hefyd; bron fel bod ar y lleuad yn y Gaeaf, ond mae fel byd hollol wahanol, yn lliw i gyd, pan ddelo'r Gwanwyn.


Mae hon yn ffordd yr ydw i'n gallu diflasu arni'n haws na ffordd yr Arenig, oherwydd ei natur tonnog; byth yn gallu penderfynu p'un ai i fynd ar i fyny neu ar i lawr. Mae'n gallu bod yn lladdfa ar ddiwedd reid hir.


Ond ar ddydd o wanwyn fel hyn does gen i ddim un cwyn am ddiflastod posib y ffordd; yn enwedig wrth basio Pont yr Afon Gam a throi'r gornel... et voila. Y môr yn ymddangos dan gesail Penrhyn Llŷn. I rywun sydd ddim yn byw wrth ymyl y môr, mae ei gweld bob amser yn rhoi rhywfaint o wefr.

Daw gwefr arall, wrth i’r gwaith dringo beidio am sbel, a chyfle i fynd i lawr y ffordd ar sbîd. Gwibio i lawr ar gyflymder, a'r gwynt yn fy hwyliau go iawn erbyn hyn.


Wrth gyrraedd pentref Llan Ffestiniog, dwi'n troi i lawr y ffordd serth am y dde - y shortcut i Blaenau. Ond yn hytrach na throi i’r chwith i ymuno â’r A470 fel fyddwn i fel arfer, dwi'n troi i’r dde, heibio arwydd T i ddynodi diffyg diben y ffordd. Gwych.


Cwta 300 o bobl sydd wedi recordio'u bod nhw wedi bod ffordd yma ar Strava. Mae'n gyfrinach wedi'i chadw'n dda.


Mae’r lôn, sy'n anghyfarwydd i mi, yn fy arwain drwy Gwm Teigl. Sôn am berl cudd ydy hwn. Llecyn tawel, ac olion chwarel Cwt y Bugail drosti, yn dwyn i gof y trybestod fu gynt i dorri’r mudandod.

afon a chwm Teigl; ystum y ffordd i'w gweld yng nghornel ucha'r llun


Mae'r mudandod, y tawelwch, y llonyddwch, yr hedd, yn dod â theimlad o gyfforddusrwydd, ac hawdd yw disgyn i ymdeimlad rhy gyfforddus; mae’r lôn mewn gwirionedd yn un serth. Serth iawn, hefyd. O fod wedi edrych ar y segment Strava o flaen llaw, dwi'n barod am ddringfa ar gyfartaledd o 7%, ond mae un o'r rhannau olaf - heibio bin halen (quelle surprise) - mae'n gyson o gwmpas ac uwchlaw 15%.


Profiad o’r gwaelod i’r top yw hwn, dringfa i’w mwynhau ar ei hyd wrth ddilyn ystum afon Teigl. Ceir dringfeydd â gwobrau gwell ar eu copaon, ond y wobr heddiw yw darganfod y llecyn perffaith hwn. Mae o fel pe bai wedi'i gysgodi rhag y gwynt, ac mae o yn llygad yr haul. Cynnes braf felly ar bnawn o Wanwyn.

yr olygfa o'r top; chwarel Cwt y Bugail


Yr unig draffig arni yw traffig y chwarel, ambell lori neu fan; ac ambell un sydd am gerdded drwy'r cwm hyfryd hwn.


Mae'n werth stopio am ennyd ar y copa, sydd dros 500m uwchlaw lefel y môr - a phe bawn i'n gwybod amdani cynt, byddai wedi gorfod bod yn rhan o restr Dringfeydd Uchaf Cymru.


Ta waeth. Wrth ddisgyn i lawr yn ôl am y Llan dwi'n gallu gweld yr her nesaf ar y dde, ac argae Stwlan. Mae i'w weld o bellafoedd maith; yn lle i anelu ato.

Mae croesi drosodd i Danygrisiau yn rhoi cyfle i ail-gynhesu'r coesau; mae tipyn o waith dringo ar y gyfran fechan o'r A496, ac yna rownd ymyl y pentref heibio'r orsaf drydan a heibio'r caffi.


Er mwyn cael mwynhau’r stribyn hwn o darmac, mae'n rhaid hoistio’r beic dros y giât sy’n rhwystro mynediad ceir; yn borth i fyd caeedig, breintiedig.


Mae’n stribyn o darmac sydd bron fel lasyn esgid wedi’i luchio’n flêr ar lethrau’r Moelwyn, a’r corneli tynn niferus sy’n arwain y ffordd at y llyn yn dwyn heolydd yr Alpau i gof.

Un peth ydw i wedi sylwi arno'n ddiweddar yw poblogrwydd cynyddol (dwi'n meddwl - neu efallai nad oeddwn i'n sylwi ar droeon blaenorol) y llecyn yma gyda cherddwyr. Dw innau wedi cerdded cylch y Moelwyn a Chwmorthin - mae'n werth ei gwneud - ac felly'n deall yr apêl. Ond cadwch eich cŵn ar dennyn wir Dduw.


Mae hwn yn llai o brofiad gwaelod i’r top na’r ddringfa flaenorol; ydy, mae’n ddringfa i’w mwynhau ar ei hyd, ond grisiau a gawn i’w brig sydd â gwobr werth chweil. Golygfeydd trawiadol yn ymestyn dros Feirion tua'r Rhinogydd a thu hwnt i un cyfeiriad, ac i'r cyfeiriad arall, yr Arenig yn glir. A’r tu hwnt iddo, y Berwyn. Yn fy angori.

yr olygfa tua'r Berwyn (yn y pellter) a'r Arenig o lyn Stwlan


Dyma ddringfa lawer gwaith mwy poblogaidd na'r blaenorol; 3,710 o bobl wedi'i recordio ar Strava. Mae wedi'i chynnwys mewn cyfrolau ar ddringfeydd, mewn cylchgronnau, ac mae dros y we i gyd.


Yn fy nghyflwr o ddedwyddwch dwi'n anghofio am dreigl amser, ac os ydw i am fynd i'r caffi, mae gen i ddeg munud cyn iddo gau. Lwc bod dim gormod o gerddwyr a chŵn i'm harafu fi.


Dwi'n archebu diod a darn o gacen, a’r cwbl yn Gymraeg, a dwi'n cael fy atgoffa nad ydw i wedi clywed gair o Saesneg gan y rhai yr ydw i wedi eu cyfarch ar y ffordd yma. Dim, ond Cymraeg. Argol, sôn am lwcus.

Daw amser i’w throi hi am adre’. Dilyn yr un llwybr, yn ôl i fyny am Bont yr Afon Gam o Lan Ffestiniog, a dros y dolydd yn ôl, a'r gwynt yn fy hwyliau eto ar ruthr lawr yr allt am adre’.


Wedi teithio hanner can milltir, heb symud i unlle.


Mynd, ond er mwyn dod yn ôl.


Mae'r beic yn dod â chyfle i seiclwr i fyw yn y funud, i herio'i hun, i fwynhau'r fro o'i gwmpas.


Ymddengys fod diben i’r dringo ‘dibwynt’ wedi’r cyfan.



dyma'r route oddi ar Komoot (nid recordiad felly anwybydder yr amser a'r cyflymder!)


Recent Posts

See All

Comments


bottom of page